Kleurvariaties

Blauwe Texelaar: kleur en aftekening.

Strikt genomen zijn er in de Texelaar fokkerij de volgende kleurslagen te vinden. Witte schapen, Blauwe Texelaar, Dassenkop Texelaars en Zwarte Texelaars. Sinds 2014 zijn al deze kleuren in één stamboekadministratie opgenomen! De fokkerij gaat van dominante kleurslag wit naar meest recessieve kleurslag zwart. In volgorde van dominantie zijn dit dus in ons stamboek de volgende kleurslagen: Wit>Blauw>Zwart. Aangezien de Blauwe Texelaars er in diverse varianten zijn met betrekking tot aftekening en mate van menging van de witte met blauwe wol, zijn er diverse gradaties in de blauwe kleur.


Hoe zit het nu met de vererving van de kleur? Oosterbaan kreeg bij de nafok van zijn eerste dieren eind jaren 60 van vorige eeuw enkele blauwen uit witte Texelaars. Dat duidt op recessieve erfelijkheid. Inderdaad leidt een paring van blauw x blauw altijd tot blauw. Een Blauwe Texelaar is dus altijd fokzuiver. Uit een witte Texelaar kan een blauwe worden geboren als deze drager is van de blauwfactor: het bekende patroon bij enkelvoudige factoren met dominantie/recessiviteit. De Blauwe Texelaar komt dus voort uit witte Texelaars met de "blauwfactor". Witte Texelaars met de blauwfactor zijn zeldzaam. De Blauwe variant van Texelaars danken hun naam aan de staalgrijze wol die met name zichtbaar is bij pas geboren lammeren en bij recent geschoren dieren.       

De blauwe kleur is eigenlijk een menging van zwarte met witte wol. Geen enkel dier is hetzelfde. Binnen het stamboek worden dan ook diverse kleuren erkend. De gewenste kleur is een egale diepblauwe kleur maar mag variëren van een licht blauwe wol tot bijna zwart. Als de dieren ouder worden, wordt de wol lichter en de aftekening wat minder scherp. Een zwart dier kan sinds 2014 ook opgenomen worden in het stamboek aangezien de Blauwe en Dassenkoppen nu onder één stamboekvereniging vallen.

Hieronder zullen we een beeld proberen te schetsen van de variatie die er bestaat in de kleur en aftekening van de "Blauwe" vachten.


Geschoren ooi en haar ramlam met een perfecte kleur (staalgrijze kleur).  in het weiland van wijlen fokker S. S. Boelstra. Het ramlam valt ook op door zijn perfecte masker (H vormige kopaftekening) en bijmenging van witte haren op de zwarte poten. Met het ouder worden, vervaagd het echte masker vaak bij rammen.


Op de bovenstaande foto ziet u een oudere ooi van mevr. H. de Vries, een fantastische ooi met lichte kleur wol. Naarmate een ooi ouder wordt, zal ze lichter gaan kleuren.

Hierboven een donkere, ongeschoren ooi met lam. Beide dieren hebben een donkere wol en de kopaftekening bestaat uit oogvlekken. Het jonge dier heeft bijna geen witte haren op poten en wol. Het oude dier was ook zo bij de geboorte maar is langzaam wat lichter geworden met de jaren.

Aftekening Blauwe Texelaars

Bij de geboorte is de buik van de Blauwe Texelaar donker, de zwarte kleur strekt zich uit van de borst, onder de buik door naar de staart richting de dijen en rond de staart.

Blauwe texelaars staan bekend om hun mooie aftekeningen op de kop. Meest gewenst is een mooi symmetrisch afgetekend masker, dit is een halster op de kop van witte haren. Deze moet in de ideale situatie H-vormig zijn. Op de neus is een zone zwart, onderbroken door een lijn wit die over de neusbrug gaat. De kin is zwart. Tussen neus en bovenlip bevinden zich ook vaak witte haren. Daarnaast zijn er ook Blauwe Texelaars met alleen maar een witte vlek onder de ogen. Ook op de bovenbenen, onder de staart en aan de oorrand komen witte aftekeningen voor.


Mooi getekende ooilam met perfect blauwe kleur en mooi H vormig halster op de kop

Dassenkop Texelaars

De naam dassenkop komt uit het Engels: Badgerface. Dit is een bekende kleurslag bij diverse schapenrassen. Strikt genomen is de naam Dassenkop niet correct, omdat de echte aftekening volgens de wetenschap een reversed badgerface aftekening is. Voor het gemak is dit vrij nieuwe ras Dassenkop gedoopt!


Aftekening Dassenkop Texelaar

Een goede Dassenkop heeft zwarte wol, heeft in de lengterichting boven de ogen witte strepen, een witte kin en witte strepen op de kaaktakken. De onderzijde van de buik is wit, dit loopt door tot aan de onderzijde van de staart. De binnenzijde van de staart is ook wit. De onderzijde van de poten is bruin tot lichtbruin. Bij de voorpoten loopt er een donkere streep over de voorzijde van de poten. Dassenkoppen zijn zwarte texelaarschapen met zeer fraaie en markante, scherp afgebakende aftekening van witte wol.


Vererving Dassenkop:
Uit twee Dassenkop Texelaars worden meestal Dassenkoppen geboren. Soms komt het wel eens voor dat er een zwart lam wordt geboren uit twee Dassenkoppen. Dassenkop aftekening is namelijk dominant over zwart maar met twee heterozygote dassenkoppen, kunnen weer raszuivere
  zwarte texelaars worden geboren.

Deze zwarte lammeren worden echter meestal geboren uit twee witte ouders. Een volledige zwart dier kan in een kruising met een Dassenkop Texelaar, een zuivere Dassenkop Texelaar opleveren. De zwarte dieren noemt men recessief zwarte dieren, het gen voor zwart is ondergeschikt aan wit en blauw. Deze dieren hebben geen witte haren in de vacht.



Halve Dassenkop (Nijboeraftekening)

Halve Dassenkoppen kunnen een resultante zijn van een kruising van een Dassenkop Texelaar met een Blauwe Texelaar. Daarnaast zijn er uit twee blauwe dieren ook al halve dassenkoppen gekomen. Dit wil zeggen dat de Dassenkopkleur een recessief overerfbare kleurfactor is. Dit is weer een variant van de kleuren die al gekend zijn.

 

Foto links: Ramlam 27287- 55554. Links het nestzusje, een normaal blauw ooilam, rechts een halve dassenkop. Geboren uit een blauwe ram en blauwe ooi. Fokker: N. Groot Nibbelink

Foto rechts: Ooi 8476-0334 Sterooi 3, fokker Nijboer. Eigenaar comb. Everts.

Opvallend aan de schapen met de Nijboeraftekening zijn de twee witte strepen boven de ogen (zoals bij de Dassenkop, afwezig bij een 'normale' Blauwe Texelaar) en de witte kin. Daar waar een normale Blauwe Texelaar recht boven het neusbeen een witte aftekening heeft, daar is bij deze aftekening de haarkleur zwart.

Bonte in Blauwe Texelaar schapen?

Naast kleurvariaties zijn er ook nog verschillen in markering en vlekkerigheid van de vacht. Er bestaat dus ook een bontfactor die een rol speelt bij het ontstaan enigszins vlekkerige of zelfs bonte schapen. Ook hier speelt erfelijkheid weer een grote rol. Vlekkerige of zelfs bonte schapen kunnen geboren worden uit blauwe texelaars. Met name uit Blauwe dieren die geboren zijn uit Witte Texelaars, worden nogal eens gevlekte dieren geboren of donkere tot zwarte dieren zonder of met bijna geen aftekening.

Er is beschreven dat er uit 2 raszuivere blauwe schapen bonte schapen kunnen worden geboren. Dit zijn dan raszuivere Texelaars, maar weer in een nieuwe kleurslag. Zullen we die de Bonte Blauwe noemen? We zien in ieder geval in sommige bloedlijnen meer gevlekte en bonte dieren.



Foto: mild gevlekt lam met een te vlekkerig wit op de kop en vlekkerige vacht. Op latere leeftijd lijkt de vlekken wat weg te trekken, maar als dieren net uit de wol zijn, dan vallen vlekken wel weer op.

 Volledige artikel is hier te vinden